İki sistem, tek zorunluluk
Almanya'da yaşayan herkesin sağlık sigortası olmak zorundadır. Nüfusun büyük kısmı yasal sağlık sigortasının (gesetzliche Krankenversicherung, GKV) üyesidir. Daha küçük bir grup ise özel sigortalıdır. İki sistem çok farklı mantıkla işler ve kimin bunlar arasında seçim yapabileceğini kanun belirler.
Yasal sigortada priminiz gelirinizin belirli bir yüzdesidir. Özel sigortada ise bir sigorta şirketiyle sözleşme yaparsınız; priminiz sigortaya giriş yaşınıza, sağlık durumunuza ve seçtiğiniz teminatlara göre belirlenir.
Kimler özel sağlık sigortası yaptırabilir?
Aşağıdaki gruplardan birine dahilseniz genellikle özel sigortayı seçebilirsiniz:
- Çalışanlar: düzenli yıllık brüt maaşı gelir sınırının (Jahresarbeitsentgeltgrenze) üzerinde olanlar. 2027 yılı için öngörülen sınır, yıllık 84.150 € tutarındadır (kesinleşmesi bekleniyor).
- Serbest çalışanlar ve serbest meslek sahipleri: onlar için gelir sınırı yoktur.
- Memurlar (Beamte): bağlı oldukları kurum, sağlık giderlerinin bir kısmını devlet yardımı (Beihilfe) ile karşılar.
- Başka nedenlerle zorunlu sigortalı olmayanlar: örneğin bazı öğrenciler veya kendi birikimleriyle geçinenler.
Sınırın altında kazanan bir çalışansanız yasal sigortaya zorunlu olarak üyesiniz. Yine de örneğin diş tedavisi veya hastane yatışı için özel bir tamamlayıcı sigorta (Zusatzversicherung) yaptırabilirsiniz.
Prim nasıl hesaplanır?
Özel sigortada prim kazancınıza bağlı değildir. Primi üç şey belirler:
- Sözleşme başladığında yaşınız. Ne kadar genç girerseniz başlangıç primi o kadar düşük olur.
- Sağlık durumunuz. Sözleşme kabul edilmeden önce sağlık sorularını yanıtlarsınız. Mevcut hastalıklar ek prime, bir teminatın kapsam dışı bırakılmasına veya bazı durumlarda başvurunun reddine yol açabilir.
- Seçtiğiniz teminatlar. Hastanede tek kişilik oda ve kapsamlı diş teminatı içeren bir tarife, temel bir tarifeden daha pahalıdır. Daha yüksek bir yıllık muafiyet (Selbstbehalt) aylık primi düşürür.
Her primin bir kısmı yaşlılık karşılıklarına (Alterungsrückstellungen) aktarılır. Sigorta şirketi bu parayı sizin için biriktirir; böylece ileri yaşlardaki daha yüksek sağlık giderlerinin bir kısmı önceden finanse edilmiş olur. Ayrıca kanun, 21 ile 60 yaş arasında prime %10 ek ödeme öngörür; bu ek ödeme, yaşlılıkta primlerin daha istikrarlı kalmasına yardımcı olur.
Bir tarife genellikle neleri kapsar?
Tam kapsamlı özel sağlık sigortası (Krankheitskostenvollversicherung) genellikle birkaç bölümden oluşur:
- Ayakta tedavi: aile hekimi ve uzman hekim muayeneleri, ilaçlar, terapiler ve tıbbi yardımcı malzemeler.
- Hastane tedavisi: tedavi ve konaklama; tarifeye göre tek veya iki kişilik oda ve başhekim tedavisi.
- Diş tedavisi: kontroller, tedavi ve kron, implant veya ortodonti masraflarının belirli bir kısmı.
- Hastalık gündeliği (Krankentagegeld): uzun süre hasta kaldığınızda gelirinizin yerini alır. Bilinçli olarak eklenmesi gerekir, otomatik olarak dahil değildir.
- Zorunlu bakım sigortası (private Pflegepflichtversicherung): sağlık sigortanızla birlikte yaptırılması zorunludur.
Teminatlar sözleşmenizde yazılıdır. Sigorta şirketi bunları sonradan keyfi olarak azaltamaz – şartlarda değişiklik yalnızca kanunla belirlenmiş dar istisnalarda mümkündür. Bu, teminat kataloğunun kanunla belirlendiği ve meclis tarafından değiştirilebildiği yasal sistemden en önemli farklardan biridir.
Faturalar nasıl ödenir?
Özel hasta olarak doktorun sözleşme tarafı sizsiniz. Faturayı alırsınız, genellikle bir uygulama üzerinden sigorta şirketinize iletirsiniz ve tarifenize göre masraflarınız geri ödenir. Büyük hastane faturaları çoğu zaman doğrudan hastane ile sigorta şirketi arasında ödenir. Tarifenizde muafiyet varsa, her yıl bu tutara kadar olan faturaları kendiniz ödersiniz.
Uzun vadeli bir karar
Özel sağlık sigortasına geçmek, geri dönmekten daha kolaydır. Yasal sisteme dönüş yalnızca belirli durumlarda mümkündür; örneğin çalışan olarak maaşınız sınırın altına düşerse. 55 yaşından itibaren geri dönüş genellikle artık mümkün değildir. Ayrıca geliriniz düştüğünde – örneğin ebeveyn izninde (Elternzeit) veya emeklilikte – priminiz düşmez.
Bilmekte fayda var: aile bireyleri ücretsiz sigortalı değildir. Geliri olmayan eş ve her çocuk ayrı ayrı sigortalanır ve kendi primini öder.
Size nasıl yardımcı olabilirim?
ARAG'ın bağlı sigorta temsilcisiyim. ARAG'ın sağlık sigortası tarifeleri hakkında bilgi veriyor ve bunları size Türkçe açıklıyorum. İlk görüşmede özel sigortaya geçip geçemeyeceğinizi, yaşınıza uygun bir tarifenin ne kadar tutacağını ve bu kararın aileniz ve ileriki yıllarınız için ne anlama geldiğini birlikte konuşuruz. Yasal sistem sizin için daha iyi bir seçimse bunu size söylerim.
